ކުޑޫގެ ގަލަމުން
ތަޖުރިބާ ދަތުރުތައް : މަޤްޞަދާއި ޒިންމާދާރުކަން
ތަޖުރިބާ ދަތުރުތަކުން އެދެވޭ ފައިދާ ނުލިބި ވަގުތާއި ފައިސާ ބޭކާރުވަނީ، ދަތުރުގެ މަޤްޞަދާއި ލިބޭ ތަޖުރިބާތައް ލިޔެ ރެކޯޑު ނުކުރެވުމުންނެވެ. މިފަދަ ދަތުރުތަކަކީ ހަމައެކަނި މުނިފޫހިފިލުވުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ސާފު މަޤްޞަދަކާއެކު ރާވައި، މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށް ކުރާ ދަތުރުތަކެކެވެ. ޚާއްސަކޮށް ރައްޔިތުންގެ ފައިސާއިން ކުރާ ދަތުރުތަކުގައި ފުރިހަމަ ޒިންމާދާރުކަން ކަށަވަރުކުރަންޖެހެއެވެ. ދަތުރުގެ ކުރިން މަޤްޞަދުތައް ކަނޑައަޅައި، ތެރޭގައި މުހިންމު ނޯޓުތައް ނަގައި، އަދި ނިމުމުން ފުރިހަމަ ރިޕޯޓެއް ހުށަހަޅަން ޖެހެއެވެ. މިގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމުން، ދަތުރުތަކުން އެންމެ ބޮޑު ފައިދާ ލިބި، ގައުމުގެ ތަރައްޤީއަށް އެހީތެރިވާނެއެވެ.
ރައްޔިތުން ގެންނަ ސަރުކާރުތަކުން ރައްޔިތުންނަށް ކަންކަން ސިއްރުކުރުން
ޑިމޮކްރެޓިކް ވެރިކަމެއްގެ އަސްލަކީ ރައްޔިތުން ކަމަށްވާއިރު، ސަރުކާރުތަކުން މަޢުލޫމާތު ސިއްރުކުރުމަކީ ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ގެއްލި، ޚިޔާނާތާއި ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާ އަދި އިސްލާމީ އުޞޫލުތަކާވެސް ޚިލާފު ކަމެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ މަޢުލޫމާތު ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ގެއްލި، މީޑިއާތަކުގެ ދައުރު ހަނިވެ، ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމަށް ހުރަސްއެޅި، ޚާރިޖީ އެއްބަސްވުންތައް ފަދަ މުހިންމު ކަންކަން ވަންހަނާވުމުން ޤައުމުގެ ސިޔާދަތަށްވެސް ނުރައްކާވެއެވެ. އެހެންކަމުން، ޤައުމުގެ ހަމަޖެހުމާއި ތަރައްޤީއަށްޓަކައި، ވެރިކަމަކީ އަމާނާތެއްކަން ދަނެ، މުއައްސަސާތައް މިނިވަންކޮށް، ދެފުށް ފެންނަ އަދި ޖަވާބުދާރީވަނިވި ގޮތެއްގައި ކަންކަން ހިންގުމަކީ ކޮންމެހެން ލާޒިމު ކަމެކެވެ.
މެންބަރާ ގުޅޭތަ؟
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންނަކީ ރައްޔިތުންގެ އަޑު ކަމަށްވުމުން، ދާއިރާގެ ދަތިތަކާއި ބޭނުންތައް ދެނެގަތުމަށްޓަކައި މުޅި ދައުރުގެ ތެރޭގައިވެސް ރައްޔިތުންނާ ގާތް ގުޅުމެއް ބޭއްވުމަކީ ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. މެންބަރުންގެ މައިގަނޑު އެހީތެރިކަމަކީ ޒާތީ ކަންކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް ދާއިރާގެ ތަރައްޤީއަށް ވަކާލާތުކުރުމާއި، ޤާނޫނު ހެދުމާއި ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ ޤާނޫނީ ޒިންމާ ފުރިހަމައަށް އަދާކުރުމެވެ. އެހެންކަމުން، މެންބަރުން މި ޒިންމާތައް އަދާނުކުރާނަމަ، އަޑުއުފުލައި ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމާއި، ވޯޓުގެ ބާރު ބޭނުންކޮށްގެން ޤާބިލު އަދި އިޚްލާޞްތެރި މަންދޫބުން ހޮވުމަކީ ރައްޔިތުންގެ އަތްމަތީގައިވާ އެންމެ ވަރުގަދަ ބާރެވެ.
ސަރުކާރުން މަރުކަޒީކޮށް ރަށްރަށުގެ ބިމާއިމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ގެއްލުން
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ލާމަރުކަޒީ ނިޒާމު ތަޢާރަފުކުރީ ރައްޔިތުންނާ ގާތުން ޚިދުމަތްދީ، ރަށުގެ ކަންކަން އަމިއްލައަށް ނިންމުމުގެ ބާރު ދިނުމަށެވެ. ނަމަވެސް، ކައުންސިލްތަކުގެ ބަހެއް ނެތި ރަށްރަށުގެ ބިމާ މެދު ސަރުކާރުން މަރުކަޒީކޮށް ގޮތް ނިންމުމަކީ ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުގެ އަސާސީ ރޫޙާ ޚިލާފު، ރައްޔިތުންގެ ބާރުވެރިކަން ނިގުޅައިގަންނަ ކަމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ރަށްރަށުގެ ދުރުރާސްތާ ޕްލޭންތަކަށް ބުރޫއަރައި، ކައުންސިލްތަކުގެ މާލީ ބާރުވެރިކަން ކުޑަވެ، ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވެގެންދެއެވެ. ވުމާއެކު، ހަޤީޤީ ތަރައްޤީ ޙާޞިލުވާނީ މަރުކަޒީ ބާރުތަކަށް އެނބުރި ދިއުމުގެ ބަދަލުގައި، ކައުންސިލްތަކާއި ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުމާއެކު ކަންކަން ނިންމައިގެންނެވެ.
ޑޮލަރުގެ އަގު އުފުލުމާއި އިންފްލޭޝަން : ފަރުދީ ފެންވަރުގައި ކުރެވިދާނެ ކަންކަން
ރާއްޖޭގައި ޑޮލަރުގެ އަގު އުފުލި ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވަމުންދާތީ، ފަރުދީ ފެންވަރުގައި ޚަރަދުތައް ބަޖެޓްކޮށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ ކަންކަމަށް އިސްކަންދިނުން މުހިންމެވެ. އިމްޕޯޓް މުދަލުގެ ބަދަލުގައި ދިވެހި އުފެއްދުންތައް ބޭނުންކުރުމާއި، ޑޮލަރުން ދައްކަންޖެހޭ ދަރަނި ނެގުމުން ދުރުހެލިވުމާއި، ބޭރު ފައިސާ ބޭނުންވާ ކަންކަން ދުރާލައި ރޭވުމަކީ ކުރެވިދާނެ ކަންކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން ހަކަތައަށް ކުރާ ޚަރަދު ކުޑަކުރުމާއި، ބޭނުމެއް ނެތި ޑޮލަރު ގަނެ ރައްކާކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޑޮލަރުން އާމްދަނީ ލިބޭނެ މަގުތައް ހޯދުމަކީ މާލީ ގޮތުން ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކުރެވޭނެ ގޮތްތަކެވެ. މި މައްސަލައިގެ ދާއިމީ ހައްލު އޮތީ ދައުލަތުގެ ޚަރަދު ކުޑަކޮށް އިގްތިސާދީ ސިޔާސަތުތައް އިސްލާހުކުރުމުގައެވެ.
ކަންކަން ނުވަނީ ކަންކަން ކުރަން ނޫޅޭތީއެވެ
މިއަދުގެ މުޖުތަމައުގައި "ބިޒީ" ކަމުގެ ބަހަނާ ދައްކައިގެން އަމިއްލަ ޒިންމާތަކުން ރެކި، ކަންނެތްކަން އިސްކުރުން ވަނީ އާންމުވެފައެވެ. ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކުން ސިޓީތަކަށް ޖަވާބު ނުދިނުމާއި، އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ދޭ ކުންފުނިތަކުން ރައްޔިތުންގެ ސަލާމަތަށްވުރެ އަމިއްލަ ފައިދާއަށް އިސްކަންދިނުމަކީ އިޚުލާޞްތެރިކަން ނެތްކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދީނީ ގޮތުންނާއި އިގްތިސާދީ ގޮތުން ބަލާއިރުވެސް، މިސްކިތްތަކާއި އެހެނިހެން ތަންތަނުގައި ކުރެވޭ އިސްރާފުތައް ހުއްޓުވުމަށްވުރެ ކޮންމެ މީހަކުވެސް އުޅެނީ އަމިއްލަ ކަންކަމުގައި "ބިޒީ" ވެގެންނެވެ. ހަގީގަތުގައި ކަންކަން ނުވެ ފުނިޖެހެނީ ވަގުތު ނެތިގެންނެއް ނޫނެވެ. އެއީ ތެދުވެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ ރޫހު ނެތުމުންނެވެ. މި ދެއްކުންތެރި "ބިޒީ" ކަމުން ދުރުވެ، އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު މަސައްކަތް ނުކޮށްފިނަމަ މުޅި ގައުމުގެ ހިންގުން ހުއްޓި، ތަރައްގީއަށް ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވާނެއެވެ
ޑޮލަރުގެ އަގު އުފުލުން : އިޤްތިސާދު ކުރުމުގެ މުހިންމުކަން
ރާއްޖެއަކީ އިމްޕޯޓަށް ބަރޯސާވާ ޤައުމަކަށް ވާތީ، ޑޮލަރުގެ އަގަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސީދާ އަސަރު މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގަށް ފޯރައި ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ބޮޑުވެއެވެ. މިފަދަ އިޤްތިސާދީ ގޮންޖެހުންތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި ބޭކާރު ޚަރަދުތައް ކުޑަކޮށް، ލިބޭ އާމްދަނީން މުސްތަޤުބަލަށްޓަކައި ފައިސާ ރައްކާކުރުމުގެ އާދަ އަށަގަންނުވަން ޖެހެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މުނިފޫހިފިލުވުމަށް ކުރާ ބޭރު ދަތުރުތައް މަދުކޮށް، އަގުބޮޑު ސާމާނު ގަތުމުގެ ބަދަލުގައި ޒަރޫރީ ބޭނުންތަކަށް އިސްކަންދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ކޮންމެ މަހަކުވެސް ކުޑަ މިންވަރެއް ރައްކާކުރުމަކީ ދަރަނީގެ ދަންތުރައިން ސަލާމަތްވެ، ތަކެތީގެ އަގު އުފުލޭ ދަނޑިވަޅުތަކުގައި އާއިލާގެ މާލީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އޮތް އެންމެ ފަހި މަގެވެ.
އިސްލާހީ ބަދަލުތަކުގެ ބިންގަލަކީ ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސެވެ.
ދިވެހި މުޖުތަމައުގައި މިއަދު އާންމުވެފައިވާ އިޖުތިމާއީ އަދި އަޚުލާގީ މައްސަލަތަކުގެ ހަގީގީ ހައްލަކީ އަނެކާ އިސްލާހުވާނެ ދުވަހަކަށް އިންތިޒާރު ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ކޮންމެ ފަރުދަކުވެސް އަމިއްލަ ނަފުސު އިސްލާހުކުރުމެވެ. މައްސަލަތަކުގެ ޒިންމާ ނިޒާމުގެ ބޮލުގައި އެޅުވުމާއި، މަގުމަތީގެ ބަދަހިކަން ގެއްލުމާއި، ގަވާއިދުތަކަށް ބޯނުލެނބުމަކީ މިއަދު ފެންނަމުންދާ ހިތާމަވެރި މަންޒަރުތަކެވެ. މާތްﷲ ވަހީކުރައްވާފައިވާ ފަދައިން، ބައެއްގެ ހާލަތު ބަދަލުވާނީ އެބަޔަކު އަމިއްލައަށް ބަދަލުވުމުންނެވެ. އެހެންކަމުން، މުޅި މުޖުތަމައަށް ހެޔޮ ބަދަލެއް ގެނައުމަށްޓަކައި، ކޮންމެ މީހަކުވެސް ކުދިކުދި ކަންކަމުން ފެށިގެން އަމިއްލަ އުޅުން އިސްލާހުކޮށް، ނަމޫނާ ދައްކަންޖެހެއެވެ. ބަދަލު ފެށެނީ ތިމާގެ ކިބައިންނެވެ.
އިންތިހާބު ވުމަށް ފަހު ކޮންމެ މެންބަރަކީ ވެސް ހުރިހާ ރައްޔިތުންގެ މަންދޫބެއް
ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށަށް އެކި ކަންކަމުގައި ދަތުރު ކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ އާދައެކެވެ. ދާދިފަހުން ކުރި އެފަދަ ދަތުރެކެވެ. އެރަށުގެ ކައުންސިލްގެ މެމްބ...
'ތަރައްޤީ' އިސްފަސްކުރުން
ދޭތެރެއަކުން ދާ ރާއްޖޭގެ އުތުރުގެ ރަށެކެވެ. އަޅައިގަތީ އެރަށު މައި މިސްކިތުގެ ނުނިމި ހުރި މުންނާރެވެ. އޭގެ ވާހަކަ ރަށު ދެމީހެއް ގާތު އަހާލީމ...
ޤައުމުތަކުން ދޭ އެހީތަކަށް ވަނީ ކިހިނެއް؟
ވ. އަތޮޅުގައި މިދިޔަ ހަފުތާގައި ޑައިވިނަށް ގޮސް އުޅެނިކޮށް ގެއްލުނު އިޓަލީގެ ފަތުރުވެރިން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތުގައި އުޅެނިކޮށް، އެމްއެންޑީއެފް...
އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތައިގެ އިންގިލާބު: ތެލުގެ އަޅުވެތިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި މަގު
ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް އަންނަ ކޮންމެ ލޮޅުމަކާއެކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދުގެ ބިންގާ ގުޑައިގެންދެއެވެ. މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގަމުންދާ ހަ...
ތަރައްގީގެ ނަމުގައި ފަރުތައް ކަފުންކުރުން : އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އޮތް ބިރެއް
ރާއްޖޭގެ ތަރައްގީގެ ވާހަކަ ދައްކާއިރު އެންމެ ގަދަޔަށް އިވޭ އެއް އަޑަކީ ބިން ހިއްކުމުގެ ވާހަކައެވެ. ފަޅުތަކާއި ފަރުތަކަށް ވެލިއަޅައި، ކޮންކްރ...
ދަނޑުވެރިކަމުގެ އައު ޒަމާން: ވަރޓިކަލް ފާމިންގ އާއި ހައިޑްރޯޕޯނިކްސްއިން ރާއްޖޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ޔަގީންކަން
ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގެ މަލަމަތިން ފެންނަމުންދާ ފެހިކަމާއި ގުދުރަތީ ރީތިކަމުގެ ތެރެއިން، މިއަދު ގައުމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖ...
ޑިޖިޓަލް އިންގިލާބު: ރަށްރަށުގެ އެކަހެރިކަން ނިމުމަކަށް ގެނެވިދާނެތަ؟
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖޯގްރަފީ އޮންނަ ގޮތުން ރަށްތައް އެކަހެރިވެފައި އޮތުމަކީ ޒަމާނުއްސުރެ އަޅުގަނޑުމެން ތަހައްމަލުކުރަމުން އަންނަ އެންމެ ބޮޑު އެއް...
މާލެއަށް ހިޖުރަކުރުން: ޒުވާނުންގެ ހުވަފެންތައް ބިލާހަކަށް ވަނީތަ؟
ރާއްޖޭގެ ތަރައްގީގެ މައިގަނޑު މިސްރާބު އަބަދުވެސް ހުރީ މަރުކަޒީ ނިޒާމަކަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން، ރަށްރަށުގައި ދިރިއުޅޭ އެތައް ހާސް ޒުވާނުންނެއް ...
ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމާއި ދައުލަތުގެ ބާރުވެރިކަން: މަޖިލީހުގެ ނިންމުންތަކުން ފެންނަނީ ކޮން މަންޒަރެއް؟
ޑިމޮކްރެސީއެއްގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ތަނބަކީ، އަދި ދައުލަތުގެ ބާރުތައް ޖަވާބުދާރީކުރުވުމުގެ އެންމެ އިސް މޭސްތިރިއަކީ މިނިވަން ނޫސްވެރިކަމެވ...
އަދިވެސް ހަމަ ކިޔަންވީ މިނިވަން މުއައްސަސާއޭތޯ އެވެ.
ޤާނޫނުއަސާސީގައި އެކި ވަރުވަރުން އަދި އެކި ނަންނަން ކިޔައިގެން ބޮޑެތި މިނިވަން މުއައްސަސާތަކެއް އުފެއްދީ ވަޒީފާގެ ބާޒާރު ފުޅާކުރާކަށް ނޫނެވެ...
އާސަންދައިގެ ދިރުން: ބޭހުގެ އަގު ކޮންޓްރޯލްކޮށް، އިސްރާފު ހުއްޓުވުމުގެ އާ މިސްރާބު
ދިވެހި ކޮންމެ އާއިލާއެއްގެ ތެރެއިންވެސް، ބަލިމަޑުކަމެއް ދިމާވާ ހިނދު އެންމެ ފުރަތަމަ ހިތަށް އަރާ އެއް ނަމަކީ "އާސަންދަ" އެވެ. މިއީ...
ޒުވާނުން ކުށުގެ ވެއްޓަށް ގެނބުން: ގާނޫނީ އައްޑަނައެއް ކޮބާ؟
ރާއްޖޭގެ މުސްތަގުބަލު ކަމުގައިވާ ޒުވާނުން، ކުށްކުރާ ނެޓްވޯކްތަކާއި ހަރުކަށި ފިކުރުގެ ތެރެއަށް ގެނބިގެންދާ މަންޒަރަކީ މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށ...
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންގެ ޒިންމާ އެމީހުން އަދާކުރޭތަ؟
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ގާނޫނުއަސާސީން ދައުލަތުގެ ބާރުތައް ބަހާލެވިފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު، ގާނޫނު ހެދުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވަނީ ރައްޔިތ...
އަމިއްލަވަންތަ ޤައުމެއްގައި އަމިއްލަވަންތަ ހެދުން މަނާވަނީ ހެއްޔެވެ؟
މަތީގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ އެވަނީ 20 ވަނަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް ހުވާކުރުމުގެ ޖަލްސާ އަށް ދިއުމަށް ލިބުނު ދައުވަތުގައި އިންތިޚާބީ މެމްބަރުން...
ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން އިސްލާހުކުރުން: ފަނޑިޔާރުގޭގެ މިނިވަންކަމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އިމްތިހާނު
އަދުލު އިންސާފު ގާއިމުކުރުމަކީ ކޮންމެ ޑިމޮކްރެޓިކް މުޖުތަމައެއްގެވެސް އެންމެ މުހިންމު އަސާސެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ގާނޫނުއަސާސީން...
މާލޭގެ ހާސްކަމުން އަތޮޅުތަކުގެ ތަނަވަސްކަމަށް: ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ދާއިމީ ހައްލަކީ ކޮބާ؟
މާލޭގެ މަގުތަކަށް ނުކުމެލުމުން ފެންނަނީ ތޮއްޖެހިފައިވާ މަންޒަރެވެ. ދުއްވާ އެއްޗެހީގެ އަޑުފައްގަނޑާއި، ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ މީހުންގެ ގިނަކަމުން،...
'މަތި' ހަމަ އަސްލަށްވެސް 'މަރުވީ' ބާވައެވެ؟
ރާއްޖެތެރޭގެ ރުއްގަސް ގިނަ ރަށަކަށް، މާލެއިން ކާށި ގަނެގެން ފޮނުވަން ޖެހުނު ދުވަހަކީ އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގައި ވަރަށް ގިނަ ސުވާލުތަކެއް އުފެދުނު ...